China tijdens het interbellum (1918-1939)

De Tien Tijdvakken - Tijd van Wereldoorlogen

Sun Yat-sen (1866-1925)

 

Sun Yat-sen is geboren in een klein Chinees dorpje. Hij was lid van de christelijke minderheid in het overwegend boeddhistische China. Sun Yat-sen was vooral bezield van de gedachte om China te moderniseren en hervormen op moderne nationale leest. Tijdens zijn jeugd oriënteerde hij zich voornamelijk op de westerse wereld. Zo studeerde hij op Hawaï. In 1883 kwam Sun terug naar China en ging daar het klassieke China bestuderen.  

Sun Yat-sen wou China moderniseren naar westers voorbeeld maar de Chinese cultuur moest wel hetzelfde blijven. Ook wou hij dat China een republiek werd en dat de Qing-dynastie (het keizerrijk) moest worden afgeschaft. In 1894 gaf Sun zijn dokterspraktijk op en ging opnieuw naar Hawaï. In Hawaï stichtte hij  Xingzhong Hui ( Genootschap voor opleving van China). Hij legde de nadruk op de Drie Volksbeginselen: Nationalisme, socialisme(volkswelzijn) en democratie. Op deze drie volksbeginselen baseerde Sun zijn Genootschap. Deze partij deed het erg goed bij immigranten in Amerika en Japan. 

Na de eeuwwisseling braken er opstanden uit in het Chinese keizerrijk, waar ook de Xingzhong Hui aan deel nam. De Xingzhong Hui werd veranderd tot de Revolutionaire Liga. De Chinese regent, die in naam van de minderjarige keizer Pu Yi (1906-1967) regeerde benoemde Yuan Shikai (1859-1916) tot minister president. In 1911 werd Sun uitgekozen als provisioneel (tijdelijk) president. Opnieuw veranderde de naam van de Revolutionaire Liga. Dit keer werd het Kwomintang (volkspartij). Op 1 Januari 1912 werd de positie van de keizer zo moeilijk dat hij aftrad. Hiermee eindigde het eeuwenoude Chinese keizerrijk. Pu Yi bleef nog wel keizer van de verboden stad maar Sun werd president van de rest van het land. Sun werd zo onder druk gezet door Yuan Shikai, dat hij het presidentschap aan hem overgaf. Yuan werd op 1 april datzelfde jaar nog president van China.   

Sun bleef tot de dood van Yuan Shikai in Japan. Nadat Yuan gestorven was keerde Sun terug naar China. In 1917 werd hij voorzitter van de militaire regering van China om de orde te herstellen en de Japanners buiten de deur te houden. In 1917 was Rusland bereid (op Sun’s verzoek) om militaire hulp te leveren onder een voorwaarde: De Kwomintang zou moeten samenwerken met de communisten. Sun werd voorzitter van de Kwomintang en grootmaarschalk van de nationalistische legers van de Kwomintang. In 1921 werd de regering van Sun in Kanton gevestigd en maakte hij een einde aan de burgeroorlog tussen de warlords.  

In 1925 reisde Sun naar Peking, daar overleed hij aan kanker. Hij kon nog net op tijd een politiek testament opstellen. Deze bestond uit elementen van het christendom en leninisme. Veel Chinezen zien Sun Yat-sen tegenwoordig als de vader des Vaderland omdat hij China tot een moderne republiek heeft gemaakt. 

 

China politiek (1918-1939)

 

In 1912 kwam een einde aan het eeuwenoude Chinese keizerrijk. De kind-keizer Pu Yi werd afgezet en China werd een republiek met aan het hoofd Sun Yat-sen. In ‘het belang van het land’ deed hij na korte tijd het presidentschap over aan Yuan Shikai. Yuan Shikai kreeg al gauw de naam een dictator te zijn. Hij deed aan vriendjespolitiek, was corrupt en schroomde niet om geweld te gebruiken. Hierdoor vormde een paar oppositiegroeperingen een gezamenlijke partij: de Guomindang.  

In 1913 probeerde de zuidelijke provincies zich los te maken van de republiek. Yuan Shikai nam dit niet en onderdrukte de opstand van de zuidelijke provincies. Sun Yat-sen steunde de opstand, maar moest daarna vluchten naar Japan. In 1915 verklaarde Yuan Shikai de Guomindang illegaal en ga duidelijk aan keizer te willen worden. Zijn overlijden in 1916 voorkwam dit echter. De erfenis van Yuan Shikai voor China bestaat vooral uit de economische neergang van het land tijdens zijn bewind. Vanwege de interne strijd en de verslechterde economie grepen westerse landen de kans om Mongolië en Tibet in te nemen.  

In 1914 brak de eerste wereldoorlog uit en Japan bezette daarop gebieden in China. Japan stelde een lijst op die bekend is geworden als ‘de 21 eisen’. Zo zou China moeten toestaan dat Japanners, zogenaamde adviseurs, alle belangrijke posten in regering, bestuur en industrie zouden bezetten. De vernederende eisen leidden in China tot spontane demonstraties. Japanse goederenwagens werden overmeesterd en er was grote verontwaardig in de pers en bij de bevolking. Hierdoor trok Japan een groot deel van de eisen in. 

Na de dood van Yuan Shikai werd het land geregeerd door zogenaamde Warlords, de lokale krijgsheren. Deze werden gesteund door lokale bevolking die tegelijk ook hun leger vormden. Deze strijd leidde tot veel bloedvergieten en steeds wisselende machthebbers. De warlord Duan Qirui (1864-1936) zorgde er zelfs als premier voor dat China tijdens de Eerste wereldoorlog aan de geallieerde kant ging meestrijden. Hij deed dit om het land van zijn financiële schulden af te helpen en militair er weer bovenop te komen. Moegestreden gaven de laatste warlords hun strijd in 1926 definitief op. 

Op 4 mei 1919 demonstreerde veel studenten van Beida tegenover de Poort van Hemelse Vrede. Deze ‘4-mei beweging’ ontstond voornamelijk door het feit dat China door de vrede van Versailles, de zogenaamde ‘prachtgebieden’ mocht houden in China. Grote delen van het volk stond achter de demonstraties en er ontstond een anti-Japans en sterk nationalistische beweging. Ook ontstond er onder invloed van de door de communisten gevoerde en gewonnen Russische revolutie een nieuwe partij. De communistische partij van China(CCP) werd in 1921 opgericht. 

Sun Yat-sen kwam in 1917 terug in China met zijn eigen nieuwe regering. Hij had het plan om een eenheidsfront te beginnen met de communisten tegen de Japanners. In 1924 lukte het Sun om dit front te vormen tussen de Guomindang en de CCP. Hierdoor ging communistisch Rusland China ook militair steunen. Dankzij deze steun werd het mogelijk om de door Japan veroverde gebieden tijdens de eerste wereldoorlog te heroveren. Gaandeweg ontstond er echter meer en meer spanning tussen de Guomindang en de CCP. Het kwam tot een openlijke strijd waarbij veel bloed vloeide.  

In 1928 werd er door de Guomindang een nieuwe regering geformeerd. Tijdens dat jaar werden de noordelijke provincies ook veroverd en tot een deel van China gemaakt. De plattelandsdorpen en de steden verschilden erg van elkaar door de kloof die in de jaren waren ontstaan tussen moderniteit en plattelandsmentaliteit. Dit kwam omdat Guomindang nooit echt de macht hadden gehad over de plattelandsgebieden. De communisten maakten gebruik van deze situatie en gingen door propaganda een bedreiging vormen voor de regering. De onzekere situatie leidde tot grote inflatie en economische neergang waar veel Chinezen het slachtoffer van zijn geworden.  

 

China cultureel (1918-1939) 

 

De Verboden Stad: De verboden stad was de plek waaruit de keizers over het hele rijk regeerden. De verboden stad werd gebouwd door Yongle-keizer in 1422. Deze keizer maakt van Beijing weer de hoofdstad. Na de val van de vorige keizers was Beijing helemaal verwoest. Yongle pakte Beijing flink aan. Hij bouwde verschillende paleizen en zo ontstond de Purperen Verboden Stad. Aan de kleur purper (dieppaars) was de keizer te herkennen.  

De gebouwen die er nu nog staan dateren uit de 18e eeuw. Het complex is zevenhonderdvijftig bij negenhonderdzestig meter. Om het complex zit nog een gracht en een muur van tien meter hoog. In elke muur zit een deur.  

Op het Tiananmen-plein voor de Verboden stad, las de keizer altijd de nieuwe kalender voor en inspecteerde hij het leger. In het zuidelijke gedeelte werden keizerlijke ceremonieën uitgevoerd en werd het Koninklijke examen uitgevoerd. 

De Chinese muur: De Chinese muur is ongetwijfeld China’s beroemdste bouwwerk. Deze strekt  zich uit van de zee, bij Shanhaiguan in de oostelijke provincie Hebei, tot aan Jiayuguan in de Gobiwoestijn in de westelijke provincie Gansu. Omdat het zo’n groot bouwwerk is hebben de mensen er ook heel lang over gedaan. Het oudste deel dateert uit de 7e eeuw v. Chr. Het nieuwste gedeelte komt uit ongeveer 1500. Hoe lang de muur is niet precies vast te stellen. In China staat hij bekend als ‘de muur van 10.000 Li’. Een  1Li is vijfhonderd meter dus de muur zou vijfduizend kilometer lang zijn. De muur is echter niet overal aaneengesloten. Op diverse plaatsen in het noorden zijn stukken in het landschap te vinden waar de muur ooit (gedeeltelijk) werd verwoest. De muur werd gebouwd om diverse Chinese staten te beschermen tegen invallen van nomadische ruitervolken uit het noorden. De Xiongnu, buiten China beter bekend als de Hunnen, vormden een bedreiging voor de Chinese staten sinds de 3e eeuw v.Chr. De muur werd telkens herbouwd en gerepareerd omdat de Hunnen nog steeds niet verslagen waren. Honderdduizenden jonge mannen werden gedwongen om aan de constructie mee te werken. Naar schatting zijn er in totaal zo’n miljoen mannen door honger, uitputting of ongevallen gestorven tijdens de zware bouw. 

Het Terracotta leger: Vanaf het moment dat de veertien jarige koning Zeng de troon van de machtige staat Qin besteeg (246v.Chr.) werd al met de aanleg van zijn toekomstige grafcomplex in de buurt van zijn hoofdstad begonnen. Nadat hij zichzelf had uitgeroepen tot eerste keizer (221 v. Chr.) pakte hij de zaken groots aan. Zevenhonderduizend dwangarbeiders werkten aan een onderaardse grafkamer vol modellen van paleizen en gebouwen, gebruiksvoorwerpen en kostbare stenen. De kamer werd afgedekt en bovenop werd een heuvel gemaakt. Ook al was het hele complex zo’n 2 vierkante kilometer groot, van buitenaf was alleen maar een heuvel zien.

Wat zich precies in de grafkamer bevind weet niemand omdat de heuvel nog niet geheel is uitgegraven. Op anderhalve kilometer afstand van de grafheuvel werd wel een belangrijke archeologische vondst gedaan. Er is hier nog een terracotta leger gevonden met beelden van krijgers, paarden en strijdwagens. Kuil 1 is met zijn 210 bij 60 meter de grootste en bevat meer dan 3000 soldaten en 6 strijdwagens. In kuil 2 zijn 1400 beelden aangetroffen. In kuil 3 staan 68 beelden van hoge officieren en kuil 4 is leeg. De beelden zijn gemiddeld 1.86 meter hoog en wegen zo’n 300 kilo. Omdat elke krijger weer een eigen gezicht heeft denken experts dat elke krijger persoonlijk is terracotta is nagemaakt. 

Chinees Nieuwjaar: Het Chinese Nieuwjaar is altijd gebaseerd op de dierenriem. Dit jaar is het jaar van de hond en China leeft in 4703 terwijl het westen van 2006 spreekt. De jaartelling van de Chinezen gaat uit van de maanstanden. 2007 is het jaar van het varken. De westerse jaartelling geeft dan 18 februari 2007 aan. Het Chinees nieuwjaarsfeest wordt altijd gevierd met het opwekken van draken en leeuwen en natuurlijk is er veel vuurwerk. 

Drakenboot festival: De geschiedenis van het feest bestaat uit de volgende legende: Toen China nog verdeeld was, was er een adviseur van een vorst  die zijn leven gaf toen hij merkte dat het verkeerd ging met zijn land. Hij verdronk zichzelf in de rivier. Zijn heldachtige daad werd vervolgens herdacht: mensen gooiden voor hem rijst verpakt in bladeren in het water. Om de vissen af te schrikken voeren ze met roeiboten in het water rond  en sloegen op trommels. 


Drakenboot-races worden tegenwoordig overal in China en daarbuiten gehouden. De officiële datum is de vijfde dag van de vijfde maand van de Chinese maankalender.  

Het Middenherfst Festival: Het Middenherfst festival valt op de 15e dag van de 8e maan-maand. Op die dag staat de maan op de grootste afstand tot de aarde en schijnt hij het helderst. Wat seizoen betreft valt dit in een overgangsperiode. Het warme weer van de zomer maakt geleidelijk plaats voor een koeler weertype.
Over het ontstaan van het festival bestaan verschillende verhalen. Het wordt voor het eerst vermeld tijdens de regeerperiode van de Han-keizer Wu Di, rond de 1e eeuw v.Chr. Waarschijnlijk heeft het te maken met een dankzegging voor de oogst. Veel Chinezen blijven op de avond van het festival buiten om de maan te zien. Van te voren hebben zij maankoeken gekocht of zelf gebakken.
Ook aan de maankoeken is een verhaal verbonden. Leiders van de Sung-dynastie (960-1280) legden zich niet neer bij de nieuwe heerschappij van de (niet-Chinese) Mongolen in China en bereidden een samenzwering voor. Voor het Middenherfst festival lieten zij maankoeken bakken, met daarin briefjes waarop een aanvalsplan stond beschreven. De verrassingsaanval lukte en in 1368 kwam de Chinese Ming-dynastie aan de macht.

Nationale feestdag Volksrepubliek: 1 Oktober is Nationale feestdag, de officiële feestdag waarmee de stichting van de Volksrepubliek China wordt herdacht. Op 1 oktober 1949 riep Mao Zedong de Volksrepubliek uit voor een menigte op het Tiananmen-plein. De feestdag betekent voor de meeste Chinezen twee vrije dagen. Massaal worden uitstapjes gemaakt in het hele land. In Beijing is het Tiananmen-plein gevuld met bezoekers en dagjesmensen. 's Avonds is daar een groots vuurwerk te zien. 

Bronnen:

www.geledraak.nl

http://www.alumnipa.hro.nl/info_china.html

http://proto.thinkquest.nl/~klb085/  

http://mediatheek.thinkquest.nl/~kla058/  

 

 

We hebben 44 gasten online